De trambrug aan de Sluisstraat

21 november 10:32

Bert Jippes is gepensioneerd fotograaf. Bert was in dienst van de Drentse en Asser Courant en haar voorgangers. Gewapend met camera en een scherp geheugen legde hij vele verhalen vast in herinnering en in beeld. Voor Dit is Assen! haalt Bert herinneringen op uit vroeger tijden. Deze keer: de trambrug aan de Sluisstraat

In ruim een halve eeuw tijd is Assen behoorlijk veranderd. Ik herinner me nog dat tijdens mijn lagereschooltijd de vrachtschepen met suikerbieten en fabrieksaardappels door het Noord-Willemskanaal voerden. In de campagnetijd was het een constante aan- en afvoer van schepen. De bruggen stonden vaak open en dat zorgde voor veel verkeersoponthoud. Tussen de Venestraatbrug en de sluis was ook nog een jaagpad. Dat jaagpad was een overblijfsel uit de tijd dat de binnenschepen door paarden werden getrokken. Wij kinderen liepen graag over dat jaagpad. Die heette toen onderwal. Onze ouders verboden ons over dat jaagpad te lopen. Je zou zomaar in het kanaal kunnen plonzen. Mijn vader stond doodsangsten uit.

Die binnenschepen moesten allemaal door de sluis bij de Sluisstraat, vervolgens ging de trambrug open en voer het scheepsverkeer richting Smilde en Oranje. Daar stond toen een aardappelmeelfabriek die later gesloten werd. Na jaren een soort groot somber spookpaleis te zijn geweest werd de aardappelmeelfabriek door Van der Most gerenoveerd en omgebouwd tot Speelstad Oranje.

De trambrug stamde uit de tijd dat veel personenvoer nog per tram ging. Op het wegdek van de brug kon je nog zien waar de rails gezeten hadden. Het ophalen van de brug ging gepaard met veel geknars, gekraak en gesteun. De brug wiebelde verdacht heen en weer. De brugwachter was de heer Mast. Op zondag was hij diaken in de Hervormde Kerk en verzamelde met de collectezak de klinkende munt van de goedgeefse gelovigen. De man had ook een prachtig handschrift met veel sierlijke krullen. Ik herinner me nog de handgeschreven enveloppen die bij ons wel eens op de deurmat lagen.

Het werd jaren 70 en opeens voerden er geen vrachtschepen meer door het Noord-Willemskanaal. Het vervoer van suikerbieten en fabrieksaardappelen werd overgenomen door het vrachtverkeer over de weg. Het gemeentebestuur zag ineens de noodzaak van het kanaal en de bruggen niet meer. Het verkeersoponthoud door voorbijvarende vrachtschepen was verleden tijd en men vond dat de bruggen wel afgebroken konden worden. Daarvoor in de plaats kwamen dammen. Ook de sluis bij de Sluisstraat werd afgebroken. De trambrug is bij mijn weten nog voor het symbolische bedrag van één gulden verkocht. Later bleek dat de brug uniek in zijn soort was. Er waren in Nederland ooit maar twee van gebouwd.

Alles gebeurde min of meer tegelijkertijd met de kaalslag in de binnenstad. Het karakter van Assen veranderde in de komende loop der jaren. Ze moest meedoen in de vaart der volkeren vond iedereen. Grootwinkelbedrijven werden binnengehaald. Er kwam een modern winkelcentrum in de binnenstad. Er werden torenflats gebouwd aan de Speenkruidstraat en de Smetanalaan. Nieuwbouwwijken werden aangelegd. Assen kreeg allure. Het gemeentebestuur was uiterst voortvarend en liet zich in haar plannen niet makkelijk afremmen. Als voorbeeld het stukje kanaal tussen de voormalige sluis en de voormalige trambrug. De gemeente wilde dat dempen met het oog op eventuele toekomstige parkeergelegenheid, maar dat werd via bezwaarschriften van de omwonenden tegengehouden. Op de dag van de zitting reden ’s morgens in alle vroegte rond de klok van vier uur, vrachtwagens met zand af en aan en rond acht uur was dat stukje kanaal zomaar ineens gedempt. Die zitting had geen zin meer. Ook waren er plannen om het gedeelte vanaf de Kolk tot de Witterstraatbrug te dempen. Het zou mooi kunnen dienen als parkeergelegenheid naar de filosofie van het Gemeentebestuur. Door de kroon is dat echter tegengehouden. Het zou inbreuk doen aan het historische karakter van Assen. Inmiddels zijn de tijden weer veranderd en heeft Assen weer bruggen en kan het Noord-Willemskanaal weer bevaren worden.

Voorzitter Stuart van het zakencentrum Assen lobbyde bij het gemeentebestuur om de Gouverneurstuin kaal te zagen en bouwrijp te maken voor parkeerplaatsen. Hoe dat uiteindelijk toch niet doorging is een verhaal apart en heeft u nog van mij tegoed.